Soelaas

Een voor-het-raam theatervoorstelling over troost op afstand

Soelaas is een intieme, poëtische en beeldende voorstelling over het geven van troost op afstand. Twee acteurs geven voor het raam een privévoorstelling waarin ze op ontroerende en humoristische wijze laten zien hoe je elkaar troost kunt bieden in tijden van sociale afstand. Soelaas biedt kwetsbare eenzame ouderen een bijzonder moment van troost. Soelaas wil eenzaamheid verzachten en op liefdevolle wijze moed in spreken.


Aanleiding

Iedereen lijdt momenteel onder de beperkingen van sociale afstand door de maatregelen tegen verspreiding van Covid-19. Waar gezinnen en partners elkaar nog hebben, hebben alleenstaande kwetsbare ouderen niemand om nabij te zijn met een groot gevoel van eenzaamheid als gevolg. Zorginstellingen hebben aangegeven dat er een grote behoefte is aan troost onder de bewoners. Stichting Openblik wil met de voorstelling Soelaas deze mensen graag steunen. Daarvoor ontwikkelden wij een privé voorstelling over het geven van troost op afstand, die voor het raam van de zorginstellingen kan worden gespeeld. De voorstelling is op de eerste plaats gericht op kwetsbare, eenzame ouderen die vanwege de corona-maatregelen geen tot weinig bezoek mogen ontvangen. De focus ligt op ouderen in zorginstellingen. In nauw overleg met de zorginstellingen wordt bepaald wanneer en hoe vaak er een voorstelling voor het raam en/of op het terras gespeeld kan worden. De voorstelling kan eventueel ook gespeeld worden voor alleenstaande ouderen die nog zelfstandig wonen.


De voorstelling

Het tafereel bestaat uit twee pantomimespelers die aan weerskanten van een doorzichtig scherm een non-verbaal verhaal opvoeren. In hun voor-het-raamtheatertent, afgeschermd van de buitenwereld, creëren de twee acteurs een intieme speelruimte. Binnen de theaterlijst is het décor zwart, hetgeen de mimiek van de spelers en de impact van de speciaal ontworpen attributen versterkt. De pantomime kleding en visage leggen de nadruk op gezichtsexpressie en lichaamstaal. Alles draait om het kleine grote gebaar: de ander de hand toereiken in tijden van nood.

In de eerste scène ontdekken de personages dat ze niet fysiek bij elkaar kunnen komen. Dit stemt hen beiden droevig, maar één van de spelers laat het daar niet bij zitten. Hij bedenkt steeds nieuwe creatieve oplossingen om de ander toch verbondenheid te laten voelen en troost te bieden, op afstand. Hij zwaait, spiegelt, blaast een ballon over... Het lukt hem in het begin goed de ander mee te krijgen maar gaandeweg trekt de ander zich steeds meer terug. Want het gemis blijft.

De creatieve speler beseft dat hij met een groots gebaar moet komen om de ander uit zijn isolement te halen. Hij knipt een grote hand uit een stuk schuim, hangt de hand aan een haak, takelt hem over het scherm en probeert troost te bieden door de hand teder op de schouder van de ander te leggen. Deze pakt zonder nadenken de hand maar merkt gelijk dat het geen echte hand is. Een moment is er verbazing en het begin van een glimlach, maar daarna duwt hij de hand weg. Het is toch niet echt. Het personage dat de hand bespeelt geeft echter niet op. Hij probeert met de hand de ander in beweging te krijgen en verleidt de ander geleidelijk met de hand te spelen totdat een sierlijk ‘dans’ ontstaat met de grote hand. Uiteindelijk accepteert de ander de hand als gebaar van troost en legt hij er vol genegenheid zijn hoofd in.


Beeldende aspecten

Het décor is omlijst met rood fluwelen gordijnen zoals bij een oud theaterzaaltje. Het zorgt direct voor herkenning bij de toeschouwer dat het gaat om een theatervoorstelling. Het privé-theatertje dat op 1,5 meter afstand voor het raam staat, biedt een unieke, intieme sfeer die voelt als dichtbij en ‘speciaal voor jou’.

De attributen versterken het poëtische effect van de voorstelling. De grote zachte hand dient als metafoor voor iemand de hand toe reiken in moeilijke tijden. De hand is een verrassing voor de toeschouwer. Hij is groot, zacht en flexibel en kan op meerdere manieren bewogen en gepositioneerd worden. Bijvoorbeeld om van achter op de schouder van de ander te leggen, maar ook om de hand en arm van de ander ermee te laten bewegen. De interactie van de hand met de acteur zorgt voor humoristische en ontroerende momenten.


Veiligheid

De voorstelling Soelaas is bedacht met als uitgangspunt dat deze geheel veilig (corona-proof) is voor de bewoners, het personeel en ons eigen team:

  • We spelen buiten voor het raam en komen op geen enkel moment het gebouw binnen.
  • Het podium/décor is volledig afgeschermd voor buitenstaanders en oogt als een bouwsteiger, niet als een podium, zodat deze geen nieuwsgierigheid wekt.
  • De voorstelling is volledig mime en wordt niet ondersteund met muziek of geluidseffecten. Wij maken dus (vrijwel) geen geluid.


Productie

Soelaas is een productie van Stichting Openblik
Concept: Marleen Noordergraaf
Regie: Michiel Stoop
Acteurs: Marleen Noordergraaf, Mirjam van Moorselaar
Décor en techniek: Michiel Stoop
Concept: Marleen Noordergraaf